(TGTD) - Đợt thu hẹp biên độ giao dịch chứng khoán vừa qua được coi là một bước can thiệp quan trọng vào thị trường của UBCK Nhà nước. Công cụ can thiệp này đã phát huy những tác động tích cực đến cả hai sàn HN và TP.HCM. Sụt giảm được kiềm chế lại, không những thế các chỉ số điểm còn quay đầu và liên tiếp có những phiên tăng trần. Tâm lý nhà đầu tư hưng phấn trở lại. Lệnh gom hàng đã át đi những lệnh bán tháo…  Việc UBCK chấp thuận cho Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM và Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội thu hẹp biên độ giao dịch cổ phiếu và chứng chỉ quỹ từ ngày 27/3/2008 là một bước can thiệp hành chính rất cần thiết. Cụ thể, sàn Hà Nội đang từ biên độ (+/-) 10% sẽ chỉ còn (+/-) 2% và sàn TP.HCM từ (+/-) 5% xuống còn (+/-) 1%. Sau gần 8 năm kể từ phiên giao dịch đầu tiên của thị trường chứng khoán Việt Nam ngày 28/7/2000, đây là lần thứ 6 biên độ giao dịch được điều chỉnh. Lần giảm đầu tiên xảy ra vào thời điểm năm 2001, khi tốc độ tăng trưởng chứng khoán quá nóng. Đợt thu hẹp biên độ giao dịch chứng khoán đầu tiên này được các chuyên gia và các nhà đầu tư đánh giá là một bước can thiệp kịp thời và quan trọng trong bối cảnh thị trường đã lao dốc cùng với tâm lý hoang mang của các nhà đầu tư. Tuy nhiên, khoảng thời gian tạm thời sử dụng biện pháp giải cứu này bao lâu là đủ lại là một yếu tố khó nói trước được. 8 năm 6 đợt điều chỉnh biên độ Từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam đi vào hoạt động chuyên nghiệp, các nhà quản lý, chuyên gia tài chính chứng khoán và cả các nhà đầu tư đã chứng kiến và trải qua rất nhiều giai đoạn phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong và sau mỗi giai đoạn tăng và giảm của thị trường, đã có nhiều chính sách và nhiều giải pháp bình ổn được đưa ra. Tuy nhiên, giải pháp tức thời là thay đổi biên độ tăng giảm giao dịch chứng khoán có lẽ được nhiều người biết đến nhất. 8 năm qua, đã có tới 6 lần biên độ giá được thay đổi, tức là trung bình 1 năm 3 tháng có 1 lần thay đổi biên độ được thực hiện. Liệu con số này có phản ánh đúng sự phát triển không "lành mạnh" của thị trường chứng khoán Việt Nam từ thuở sơ khai đến giờ? Rất khó để suy xét. Tuy nhiên, chúng ta thử cùng điểm lại 6 lần thay đổi cũng là 6 cột mốc đáng nhớ đó! Lần thay đổi biên độ giá giao dịch đầu tiên xảy ra ngay trước phiên giao dịch đầu tiên - phiên số 01 - của thị trường chứng khoán Việt Nam. Đợt thay đổi này diễn ra vào ngày 28/7/2000. Khi đó, kinh tế Việt Nam đang khởi sắc, được thế giới đánh giá là một trong những nền kinh tế mới nổi tại châu Á và được các tạp chí, các công ty tài chính đa quốc gia đánh giá rất cao. Với một tuần 3 phiên giao dịch từ mốc khởi đầu của VN-Index là 100 điểm 1 năm sau chỉ số này đã lên tới con số 571 điểm - một con số quá ấn tượng. Trong giai đoạn này, thay vì để biên độ giá (+/-) 5% thì mức thay đổi được giữ ở một mức rất nhẹ (+/-) 2% nhằm kích cầu và giúp thị trường dễ dàng tăng trưởng trong biên độ nhỏ. Lần thứ 2, biên độ giá được điều chỉnh tăng từ (+/-) 2% lên (+/-) 7% vào ngày 13/06/2001. Khoảng thời gian này, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng tăng trưởng khá nóng, liên tục tăng trần trong nhiều tháng. Lần thứ ba diễn ra sự thay đổi biên độ khi thị trường sụt giảm với "gia tốc" 7% mỗi phiên giao dịch. Trong một thời ngắn, VN-Index giảm từ 571 điểm xuống còn 203 điểm đã gây choáng váng cho tất cả các nhà đầu tư và các chuyên gia trực tiếp theo dõi thị trường. Lần thay đổi này diễn ra vào ngày 15/10/2001. Thay đổi lần thứ tư vào ngày 1/8/2002 khi biên độ giá tăng từ (+/-) 2% lên (+/-) 3%. Tuy nhiên lần thay đổi này vẫn không mấy khả quan khi không nhận được hồi âm tích cực từ thị trường. Ngày 23/12/2002, tăng biên độ từ 3% lên 5% nhằm tăng tính thanh khoản và tạo sự hấp dẫn cho thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, vòng quay thị trường vẫn không được như ý muốn, thị trường vẫn giảm "đều đặn" trong cả năm 2003. Sau khoảng thời gian được coi là kỷ lục về tốc độ giảm giá của cả hai sàn, đã có rất nhiều động thái của các nhà quản lý, tuy nhiên đà giảm giá vẫn không có dấu hiệu suy giảm. Và lần này là lần thứ 6 thay đổi biên độ và được cho là khá mạnh với mong muốn kìm hãm sự tuột dốc đáng sợ của thị trường. Tuy nhiên, sau những thay đổi nhẹ nhàng mà thị trường vừa chứng kiến thì sự thay đổi lần này vẫn chưa phát huy tác dụng như mong muốn. Đây dường như là biện pháp tình thế của các cơ quan quản lý nhằm cứu thị trường sau một thời gian dài giảm mạnh khiến nhiều nhà đầu tư mất bình tĩnh bán tháo cổ phiếu. Ý kiến người trong cuộc Theo các chuyên gia tài chính chứng khoán, biện pháp tình thế tạm thời bình ổn thị trường này đã phát huy được tác dụng tích cực. Đà sụt giảm chững lại trông thấy, và sau một hai phiên phá ngưỡng hỗ trợ 500 điểm thì VN-Index đã quay đầu lại. Tại các Công ty chứng khoán, tâm lý phấn chấn của nhà đầu tư được thể hiện rõ. Những nụ cười đã xuất hiện trên gương mặt các nhà đầu tư. Cảnh chợ chiều thời vắng vẻ đã đông vui trở lại. Thậm chí, các bãi gửi xe đã xuất hiện lại cảnh chen lấn đến "vui mắt"... Nhiều nhà đầu tư cho rằng, "việc giảm biên độ chỉ là giải pháp tạm thời mang tính rất ngắn hạn nhằm hạn chế việc bán tháo của các nhà đầu tư chậm lại, và giúp nhà đầu tư trấn tĩnh hơn trong các giao dịch của mình...". Giải pháp cấp bách này tuy không thể hiện được diễn biến cung cầu của thị trường nhưng với mục tiêu là ổn định tâm lý cho các nhà đầu tư thì nó đã đạt được. Việc làm giảm biên độ giao dịch này cũng làm giảm kỳ vọng lợi nhuận của những nhà đầu tư lướt sóng, đồng thời lại tạo điều kiện thuân lợi cho các nhà đầu tư giá trị đầu tư và tạo ra một TTCK bền vững. Nhưng việc biên độ giao dịch chỉ còn 1-2% khiến cho thị trường kém hấp dẫn vì mất đi tính đột biến. Nhiều nhà đầu tư cũng đưa ra những nhận xét hiển nhiên rằng, việc ấn định biên độ hẹp trong vài phiên vừa qua là hợp lý. Họ nói vậy cũng có lý do của họ. Bởi với tư cách là một nhà đầu tư thì VN-Index ngừng tuột dốc và tăng trở lại thậm chí là tăng trần đã trực tiếp làm giảm thua lỗ của các nhà đầu tư và họ có động lực để quay trở lại với thị trường. Một số nhà đầu tư lại cho rằng, không nên giảm biên độ mạnh đến như vậy, bởi lẽ với mức giảm này thị trường sẽ bị bóp méo, cung cầu không phản ánh đúng thực chất, giá trị và khối lượng giao dịch theo đó cũng giảm mạnh... và thị trường sẽ tạo ra một định dạng mới rất nguy hiểm. Chưa hết, có thể người phải gánh chịu hậu quả của việc tác động "cơ học" này lại là những nhà đầu tư mới, còn các nhà đầu tư giá trị dài hạn chưa chắc đã được lợi. Bên cạnh đó họ cũng cho rằng không nên để biên độ tăng giảm ngang bằng nhau mà nên để biên độ tăng cao hơn biên độ giảm (ví dụ như +3% và -1%) mới là hợp lý. Và phương pháp hỗ trợ này cũng chỉ nên sử dụng trong một khoảng thời gian ngắn nhất định, không nên kéo dài để tránh những hiểu nhầm tạo ra những tiền lệ xấu cho thị trường. Bên cạnh giải pháp cấp bách này, các nhà hoạch định chính sách nên xem xét đến các biện pháp hỗ trợ tức thời khác để giúp cho toàn cảnh thị trường "tươi sáng" hơn... Có thể thấy lần thay đổi biên độ giá hiện nay có mục đích giống với lần thay đổi từ 7% xuống 2% tháng 10/2001 nhằm bình ổn thị trường và tâm lý nhà đầu tư khi thị trường lao dốc quá nhanh và sâu. Tuy nhiên, kết quả của lần thay đổi này vẫn còn trong "tranh tối tranh sáng"... H.C |
